Υπογλυκαιμία και Διαβήτης

Υπογλυκαιμία

Ορισμός

Σύμφωνα με την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) και τις περισσότερες αντίστοιχες διεθνείς εταιρείες (πχ ADA, EASD), ως Υπογλυκαιμία (ΥΓ) ορίζεται η μείωση της γλυκόζης πλάσματος κάτω από 70 mg/dL με ή χωρίς συμπτώματα και περιλαμβάνει όλα τα επεισόδια, κατά τα οποία η πτώση της τιμής της γλυκόζης σε χαμηλά επίπεδα μπορεί να εκθέσει την υγεία ενός ατόμου σε δυνητικό κίνδυνο για την ζωή του (όπως τραυματισμοί, κώμα, θάνατος).

Αίτια

ΟΙ συνηθέστερες αιτίες ΥΓ στους ασθενείς με διαβήτη είναι τα αντιδιαβητικά φάρμακα (κυρίως η ινσουλίνη), η παράλειψη τακτικών γευμάτων ή πολιτισμικές – θρησκευτικές νηστείες, η κατάχρηση αλκοόλ, συννοσηρότητες (πχ αιμοκάθαρση, άνοια) και η έντονη άσκηση.

Συμπτώματα

Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι: τρόμος, ευερεθιστότητα (νευρικότητα), σύγχυση, ταχυκαρδία, εφίδρωση (ιδρώτες) και πείνα. Σε προχωρημένη μορφή (συνήθως όταν η γλυκόζη < 54 mg/dL) εμφανίζονται κεφαλαλγία (πονοκέφαλος), ελάττωση της συγκέντρωσης, δυσκολία στην ομιλία, θάμβος οράσεως, διπλωπία, δυσαρθρία, διαταραχή της συμπεριφοράς, σύγχυση, υπνηλία, λήθαργος, σπασμοί, συγκοπτικά επεισόδια (λιποθυμία), κακοήθεις καρδιακές αρρυθμίες, κώμα, θάνατος!
Να σημειωθεί ότι άτομα με χρόνια κακή γλυκαιμική ρύθμιση μπορεί να εμφανίζουν συμπτώματα υπογλυκαιμίας με τιμές σακχάρου πάνω από 70 mg/dL!

Αντιμετώπιση

Όταν είναι εφικτό, εφαρμόζεται ο κανόνας 15-15, δηλαδή η λήψη 15 γραμμαρίων υδατανθράκων ταχείας απορρόφησης (κατά προτίμηση έτοιμων σκευασμάτων γλυκόζης) και ο επανέλεγχος της μέτρησης της γλυκόζης σε 15 λεπτά. Αν η υπογλυκαιμία δεν έχει διορθωθεί, ο κανόνας 15-15 επαναλαμβάνεται άλλη μια φορά και στη συνέχεια μπορεί να ληφθεί ένα σνακ αν ακολουθήσει έντονη σωματική δραστηριότητα ή η λήψη του προγραμματισμένου γεύματος. Αν ο ασθενής είναι σε κώμα και για την αποφυγή πνιγμού από την λήψη υδατανθράκων για την διόρθωση της ΥΓ, υπάρχουν έτοιμες ενέσεις ή ρινικά σπρέι γλυκαγόνης. Σε ορισμένες περιπτώσεις (πχ συνεχείς υποτροπές υπογλυκαιμίας ή μη ανταπόκριση στον κανόνα 15-15) μπορεί να απαιτηθεί νοσοκομειακή υποστήριξη. Να έχουμε υπόψη ότι απαγορεύεται η οδήγηση για τουλάχιστον μισή ώρα ή ωσότου ο ασθενής έχει επανακτήσει πλήρως τις αισθήσεις και την πνευματική του διαύγεια (και έχει τιμή σακχάρου πάνω από 90 mg/dL)! Επίσης οι ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες (υποκατάστατα ζάχαρης πχ στέβια, ασπαρτάμη) είναι ακατάλληλες για τη διόρθωση της ΥΓ!

Πρόληψη

Οι ασθενείς με επεισόδια ΥΓ πρέπει οπωσδήποτε να συμβουλεύονται τον προσωπικό τους γιατρό για τυχόν αναπροσδιορισμό της αντιδιαβητικής τους αγωγής, να τον ενημερώνουν για προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις, να μετρούν το σάκχαρο τους τακτικά, ιδιαίτερα πριν την προγραμματισμένη άσκηση τους και να έχουν πάντοτε μαζί τους τροφές πρώτης ανάγκης για την άμεση διόρθωση τυχόν ΥΓ επεισοδίου.

Παραδείγματα ισοδύναμων με 15 γραμμάρια γλυκόζης

• 15 γρ γλυκόζης (σε μορφή ταμπλετών ή γέλης ή υγρής μορφής) | συστήνεται ως η καλύτερη επιλογή |
• 1 κουταλιά της σούπας (15 ml) ζάχαρης σε λίγο νερό
• 1 κουταλιά της σούπας (15 ml) μέλι
• Μισή κούπα του τσαγιού με χυμό φρούτων

Βιβλιογραφία – παραπομπές:

1. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) – Κατευθυντήριες οδηγίες για τον Σακχαρώδη Διαβήτη
2. Diabetes Canada – Lows and Highs of Blood Sugar